U weet het vast nog wel. Het reclamefilmpje waarin een ondernemer zich druk maakt over een opdrachtgever die niet betaalt. De oplossing van zijn vrouw klinkt jaren later nog steeds bekend in onze oren. Een knappe campagne van een kredietverzekeringsmaatschappij die ons daarmee wilde laten weten dat het helemaal niet nodig was om die boot te verkopen. Maar tijden veranderen.
In 2009 steeg het aantal faillissementen met maar liefst 68 procent ten opzichte van 2008. Een goed jaar voor curatoren zou je denken. Misschien, maar als advocaat insolventierecht wil ik daar een kanttekening bij plaatsen. Onder het insolventierecht vallen de juridische mogelijkheden en onmogelijkheden die zich voordoen als een bedrijf in zwaar weer raakt en daardoor (tijdelijk) niet meer in staat is zijn crediteuren te voldoen. Het gaat dus ook om wat er wél kan. Met goed juridisch advies kan het tij wellicht nog worden gekeerd of het bedrijf worden herstart. Voor mij nog steeds werk, voor de betrokkenen een wereld van verschil.
Helaas kwam dit in het recessiejaar 2009 maar weinig voor. Veel bedrijven zagen vorig jaar hun orderportefeuille tot nihil afnemen. Geen orders, geen inkomsten en dan is het verhaal duidelijk. Een rechtstreeks gevolg van de economische recessie. Maar die recessie zorgt ook indirect voor faillissementen, want het kredietklimaat is veranderd. Waar twee jaar geleden de banken nog graag bereid waren om krediet te verlenen kijken ze nu met argusogen naar kredietaanvragers.
Een schrijnend voorbeeld is een onderneming die te maken krijgt met een debiteur die een substantiële factuur niet wil betalen. Daar kunnen veel oorzaken voor zijn, maar die doen er eigenlijk niet toe. Feit is dat de ondernemer door de betalingsweigering niet meer in staat is zijn eigen facturen te betalen. En daar draait het om bij een faillissement. Een bedrijf kan gezond zijn, maar als je de crediteuren van vandaag niet kunt betalen, ben je weg. Tenzij de bank wil inspringen met een krediet. In dit geval was geen enkele bank daartoe bereid. Een soortgelijk voorbeeld is een bedrijf dat investeerde in een flink project met de verwachting het op korte termijn te kunnen verkopen. Toen die verwachting onterecht bleek, was ook daar geen geld meer beschikbaar om aan de kortlopende verplichtingen te voldoen.
Als curator vind ik dit soort zaken eeuwig zonde. Een faillissement brengt vaak veel persoonlijk leed. Bij de ondernemer, de schuldeisers en vooral ook bij werknemers. Bovendien gaat er een mooi bedrijf en economische schakel verloren. Kunnen we dit nu wijten aan de kredietverleners? Nee, dat is te makkelijk. We zijn allemaal de laatste jaren gewend geraakt aan het gemak waarmee kredieten werden verleend. Particulieren, bedrijven en banken hebben dat klimaat samen mogelijk gemaakt. Dat de bakens hierin zijn verzet is niets meer en niets minder dan een economische ontwikkeling waarop een ondernemer zich moet voorbereiden. Ik ben geen expert op dit gebied, maar dat hoort bij financieel management. Je kunt op de verandering inspelen door het opstellen van een solide liquiditeitsbegroting, door je bewust te zijn van veranderingen in het kredietklimaat, door niet op te grote voet te leven. Want hoeveel bezit je ook hebt, als je de liquiditeiten mist, kun je hard onderuit gaan. En bestuurders pas daarbij op, want ga je verplichtingen aan terwijl je weet dat je die niet kunt betalen, dan kun je ook privé aansprakelijk worden gesteld.
Het is zeker niet mijn bedoeling om u toekomstig vaargenot af te raden. Maar mag ik een tip geven? Denk heel bewust na vóór u die boot koopt. Of een auto of prachtige kunst voor in de ontvangsthal. Zorg dat uw liquiditeiten op orde zijn en dat u altijd aan uw verplichtingen kunt voldoen, ook in mindere tijden. Dan weet u zeker dat de boot niet verkocht hoeft te worden!
Coen (C.W.) Houtman
Bron
Nijmegen Business, februari 2010