De geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten drijven de energieprijzen opnieuw omhoog. Voor ondernemers, met panden vol verlichting, klimaatbeheersing en koeling, raken de stijgende gas- en elektriciteitskosten direct de bedrijfsvoering. Toch grijpen veel ondernemers pas naar hun energiecontract als de rekening al op de deurmat ligt. Wat staat er eigenlijk in dat contract, welke bescherming biedt het u en waar zitten de valkuilen? In deze blog gaat Olivier van Oosterhout in op de belangrijkste juridische aandachtspunten.
Datum: 31 maart 2026
Gewijzigd 31 maart 2026
Geschreven door: Olivier van Oosterhout
Leestijd: +/- 4 minuten
Het klinkt voor de hand liggend, maar het begint met uw contract en de algemene voorwaarden. Zakelijke energiecontracten bevatten doorgaans een reeks bepalingen die in rustige tijden nauwelijks opvallen, maar bij marktschommelingen opeens cruciaal blijken. De kernvraag is: heeft u een vaste of een variabele prijs afgesproken, en wat mag uw energieleverancier doen als de markt beweegt?
Bij een variabel prijscontract is de energieprijs gekoppeld aan de marktprijs. In dat geval draagt u als ondernemer direct het marktrisico. Stijgende grondstofprijzen, als gevolg van de situatie in het Midden-Oosten, vertalen zich daardoor vrijwel direct in een hogere energierekening.
Een stijging van de gasprijs zal naar verwachting komende zomer merkbaar zijn. De tarieven van variabele energiecontracten worden immers doorgaans twee keer per jaar aangepast, één keer in januari en één keer in juli. De elektriciteitsprijs volgt daarin de gasprijs, omdat elektriciteit mede wordt opgewekt in gascentrales die worden ingezet op de momenten waarop er onvoldoende duurzame energie beschikbaar is.
Bij een vast prijscontract ligt het energietarief voor de gehele contractduur vast. Het uitgangspunt is: afspraak is afspraak. Uw energieleverancier kan de overeengekomen prijs in beginsel niet eenzijdig verhogen. Toch is ook hier oplettendheid geboden: controleer of uw contract en de bijbehorende algemene voorwaarden een prijswijzigingsbeding bevatten en, zo ja, hoe dit prijswijzigingsbeding is vormgegeven. Sommige vaste energiecontracten bevatten een clausule die de energieleverancier – onder bepaalde voorwaarden – tóch de ruimte geeft om de prijs aan te passen. Let wel, die mogelijkheid doet zich doorgaans echter uitsluitend voor bij wijzigingen in wet- en regelgeving.
Ondanks dat de energietarieven bij vaste energiecontracten in beginsel vastliggen, kunnen belastingen, heffingen en netwerkkosten gedurende de contractperiode dus nog wel wijzigen. Deze kosten vallen buiten de invloedssfeer van de energieleverancier en worden wettelijk vastgesteld. Daarnaast kunnen ook administratiekosten, meetkosten en eventuele servicekosten veranderen, voor zover deze niet expliciet zijn vastgelegd in uw energiecontract. Bij grootverbruik kunnen ook de kosten voor netcongestie of capaciteitstarieven wijzigen. Het is daarom van belang om te weten welke kosten wél en niet onder de vaste prijsafspraak vallen.
Wijzigt de totale prijs die u betaalt, ga dan na waarop die wijziging precies betrekking heeft en of uw energieleverancier bevoegd is om die kosten daadwerkelijk aan u door te berekenen. Het mag er immers niet toe leiden dat de marktomstandigheden alsnog op u worden afgewenteld, zij het via andere kostenposten waarvoor die mogelijkheid contractueel en/of op basis van de wet niet bestaat. Een vast contract biedt bescherming, maar alleen als u weet waar de grenzen van die bescherming liggen.
Onder de nieuwe Energiewet verkrijgen zogenoemde micro-ondernemers meer bescherming. Een micro-onderneming is volgens de Europese definities een onderneming die:
Tijdens ons webinar op 24 april a.s. praten we u graag bij over welke bescherming de Energiewet u als micro-ondernemer kan bieden. Aanmelden voor het webinar kan hier.
Ontbreekt een deugdelijke contractuele grondslag, dan heeft uw energieleverancier in beginsel géén recht om de prijs eenzijdig te verhogen. Wordt een verhoging toch doorgevoerd, dan kunt u daartegen juridisch optreden. Daar helpen onze energierechtspecialisten u uiteraard graag bij.
Heeft u te maken met stijgende energiekosten en vraagt u zich af of deze terecht worden doorberekend? Neem dan gerust contact op met onze energierechtspecialisten en laat u adviseren over uw juridische positie.